Conferentie Bridge to the Future 2011
thema 'UN, Bridge to the Future?'

Wat heeft de VN, die na de Tweede Wereldoorlog werd opgericht, ons gebracht? Het aantal brandhaarden en conflictgebieden is er wereldwijd niet minder op geworden. Wel dragen blauwhelmen op tal van plaatsen bij aan de stabiliteit. Niet zelden vestigen overheden en meer nog burgers vooralsnog vergeefs hun hoop op hulp en steun van de Verenigde Naties. Hoe is het met onze verwachting? Er nemen wij ons deel van de verantwoordelijkheid om die waar te maken?

De 6e Conferentie werd gehouden op vrijdagmiddag 16 september 2011 en vond plaats in het Huis der Provincie, Markt 11 te Arnhem. Vanuit hun respectievelijk militaire, humaan/spirituele en maatschappelijk/politieke gezichtspunten spraken achtereenvolgens: Peer Everts, bridgade-generaal BD en voormalig commandant van Dutchbat-troepen in Libanon en Bosnie, Petra Stienen, voormalig diplomaat in de Arabische wereld en auteur, en Joris Voorhoeve, hoogleraar internationale ontwikkelingen, voormalig minister van defensie.

Na de inleidingen zong Louise Korthals, winnares van de Wim Sonneveldprijs 2011 voor aanstormend kleinkunsttalent, enkele liederen.
Vervolgens gaf Frits Bloemberg een toelichting op het project Hope XXL. Het programma werd afgesloten met een paneldiscussie.

Op deze pagina vindt u samenvattingen van de inleidingen. Elders video-compilaties en een fotoreportage van de Conferentie 2011.

Samenvatting inleidingen

De Conferentie 2011 werd geopend door Hans Esmeijer, voormalig gedeputeerde Provincie Gelderland. "Hier zijn en hier werken is een bijna fysieke ervaring met het verleden. Met een schuin oog op de brug, die in september 1944 een brug te ver was, wordt hier gewerkt aan een betere toekomst voor mensen in Gelderland. Een brug staat ook symbool voor iets dat onbereikbaar lijkt, maar waarmee toch een verbinding tot stand komt, tegenstellingen kunnen worden overbrugd. Zoals ook de Stichting War Requiem - Bridge to the Future een brug probeert te slaan tussen de verschrikkelijke ervaringen op deze plek in '44 en een toekomst waarin volgende generaties gevrijwaard worden van oorlog. Zo krijgt een schuldig landschap (Armando) een positieve duiding." Volledige tekst openingswoord Hans Esmeijer ...

Brigade-generaal bd Peer Everts was 37 jaar militair en nam deel aan VN-missies in Libanon en Bosnië. Dat, zo zei hij in zijn inleiding, drukt een stempel op hoe je naar de wereld kijkt. ‘Nooit meer oorlog’, is een leuze die al eeuwenlang door leiders in de hele wereld wordt aangeheven. Na de Eerste Wereldoorlog was men vastbesloten een herhaling van deze bloedige confrontatie te voorkomen. Twintig jaar later brak de Tweede Wereldoorlog uit. ‘Besluiten dat er nooit meer een oorlog mag komen, is één ding, de harde werkelijkheid een ander. Daarin spelen ook andere belangen een rol.’

Na de Tweede Wereldoorlog werd met de oprichting van de Verenigde Naties een nieuwe start gemaakt. Kijk je er met een militaire blik naar, dan moet je, aldus Everts, concluderen dat de VN erg bureaucratisch is en weinig slagvaardig. De samenstelling van de VN-Veiligheidsraad is bovendien niet representatief meer voor de huidige machtsverhoudingen in de wereld. Niettemin hebben de VN de middelen voor een ‘comprehensive approach’, een allesomvattende benadering van conflicten. Militair ingrijpen is daar een onderdeel van. Wil dat effectief zijn, dan moeten doel en middelen met elkaar in overeenstemming zijn. Als jonge luitenant ging Everts voor het eerst op VN-missie, naar Libanon in 1979. ‘Van de opdracht de strijdende partijen in Zuid-Libanon uit elkaar te houden, kwam door een tekortschietend mandaat niets terecht. Niemand trok zich iets van de VN-troepen aan.’ Het bezorgde Everts geen hoge dunk van de VN. In Bosnië zou zich dat nog een keer herhalen.

Als het gaat om het doel van de VN, staat hij nog steeds achter de volkenorganisatie. Om dat doel dichterbij te brengen moet echter wel aan een aantal voorwaarden worden voldaan. In de eerste plaats de legitimiteit van het VN-optreden. Dat staat onder druk door de afgenomen representativiteit. Het gezag van de VN dreigt ook te worden ondergraven door rechtsongelijkheid. ‘Waarom worden de opstandelingen in Libië wel en die in Syrië niet gesteund?’ Niet in de laatste plaats dienen vredesmissies van de VN te zijn gebaseerd op een duidelijk mandaat. Waar het toe kan leiden als dat ontbreekt, weten we sinds Srebrenica allemaal.

Arabiste Petra Stienen verliet twee jaar geleden de diplomatieke dienst, maar voelt zich daarmee nog altijd verbonden. Ze ziet diplomaten als meer dan alleen bruggenbouwers, ook als interpreter (vertolker). Ter illustratie liet ze haar inleiding op de conferentie vooraf gaan door een fragment uit de film The Interpreter van Sydney Pollack (2005). Daarin wordt Sylvia Broome (Nicole Kidman) van tolk-vertaalster bij de VN deelneemster aan een gecompliceerd diplomatiek machtsspel.

Petra Stienen schreef al in 2008 het boek Dromen van een Arabische Lente. Zij vraagt daarmee aandacht voor de moedige inwoners van Arabische dictaturen die van binnenuit verandering willen brengen in een gespannen politieke situatie. Zij kan zich, zo zei ze, de kritiek op de dubbele standaard van de VN inzake Libië en Syrië goed voorstellen. Het doet pijn om te zien hoe in Syrië een land kapot wordt gemaakt door een dictator die wij daar al die jaren hebben laten zitten. Toch mag de VN niet alleen worden beoordeeld op basis van wat er in New York gebeurt. Er werken bij de volkenorganisatie in totaal 75.000 mensen, waarvan 8.000 op het hoofdkwartier in New York. Het betekent dat er veel meer mensen elders in de wereld voor de VN actief zijn. Minstens zo belangrijk zijn de duizenden mensen die zich overal in de wereld buiten de officiële kaders om inzetten voor vrede en mensenrechten. Zij sprak in dit verband over global citizens. De VN zou zich meer dan nu tot tolk van deze mensen moeten maken.

Gelet op de gebeurtenissen in het Midden-Oosten is Petra Stienen per saldo optimistisch. Nooit meer oorlog is misschien te hoog gegrepen, maar, zoals de jongeren op het Tahrir-plein in Cairo haar voorhielden, ‘wij hebben niet de luxe om pessimistisch te zijn’.

Voor Joris Voorhoeve, oud-minister, oud-staatsraad en voormalig directeur van het instituut Clingendael, is een versterking van internationale organisaties als de VN en de EU cruciaal voor een vreedzame beslechting van conflicten. Dit punt komt ook aan bod in zijn recente boek Negen plagen tegelijk, hoe overleven we de toekomst. Evenals Everts wees hij er tijdens de conferentie op dat de samenstelling van de Veiligheidsraad al lang niet meer overeenkomt met de machtsverhoudingen in de wereld. ‘De vijf permanente leden zijn de grote mogendheden van 1945. Zou de Veiligheidsraad opnieuw worden samengesteld, dan zou ook India nu een vaste zetel krijgen, evenals Brazilië en Zuid-Afrika. Daarentegen zou er waarschijnlijk nog maar één zetel voor de Europese Unie zijn.’

Een andere samenstelling van de Veiligheidsraad vereist een wijziging van het VN-verdrag. Aangezien de permanente leden een vetorecht hebben, zal dat niet snel gebeuren. Wat als tussenoplossing wel kan is afspreken dat bij de tien roulerende leden altijd een van bovengenoemde landen zit. Het gezag van de VN hangt verder in belangrijke mate af van de secretaris-generaal. ‘Dag Hammerskjöld en Kofi Annan waren voorbeelden van sterke persoonlijkheden die allebei hun stempel op de organisatie wisten te drukken. De grote landen hebben echter de neiging volgzame kandidaten op deze post te benoemen, mensen waar ze niet te veel last van hebben.’

Een ander terugkerend probleem vormen de vredesoperaties. De VN is daarbij afhankelijk van de bereidheid van de lidstaten troepen ter beschikking te stellen. ‘Er is op dit punt sprake van een dubbelhartige houding van de internationale gemeenschap. Enerzijds is er de voortdurende roep om ingrijpen, anderzijds zeggen veel landen als het erop aankomt: wij kunnen nu even niet meedoen.’

Frits Bloemberg, directeur van het Debatbureau, opende na de pauze de discussie met een introductie van Hope XXL, een initiatief van een aantal jongeren onder het motto Join the Future. Tien jongeren uit De Liemers (ten oosten van Arnhem) schreven in 2008 een document met 100 stellingen. Het is een visie van de jongere generatie op de toekomst van onze samenleving. Inmiddels reist Hope XXL door heel Nederland langs scholen, festivals, evenementen en bij jongerenorganisaties. Daar worden de ideeën van Hope XXL besproken. Uiteindelijk wil Hope XXL haar voorstellen presenteren bij de Verenigde Naties, als een ‘to do list’ namens de jongere generatie.

Hope XXL wordt ondersteund door tal van prominenten. Onder hen Jan Terlouw en Jan Pronk, die op voorgaande edities van de conferentie Bridge to the Future spraken.
Hope XXL vraagt iedereen op basis van redelijkheid – los van politieke of religieuze agenda’s – mee te denken over hoe invulling van kan worden gegeven aan duurzaamheid, vrede en een rechtvaardige economie. Het begrip redelijkheid – geplaatst tegenover het recht van de sterkste – keerde terug in de discussie tussen de initiatiefnemers en de inleiders. Wie definieert wat redelijk is? Daar denken ze in China heel anders over dan in Europa, meende Everts. Op politiek niveau is dat misschien zo, maar de verschillen worden kleiner als je bij de bevolking te rade gaat, stelden de jongeren. ‘Als je aan een Chinees vraagt wat zijn verlangens voor de toekomst zijn, blijken zij vaak hetzelfde te willen als wij.’ Petra Stienen zag in het initiatief een bevestiging van hoe belangrijk het is elkaar op te zoeken. Hope XXL sterkte haar in haar eerder geuite optimisme over de mogelijkheden vrede en gerechtigheid dichterbij te brengen en zij zag veel mogelijkheden voor samenwerking.

terug naar boven ..

 

Bridge to the Future?

Stichting War Requiem - Bridge to the Future stimuleert bewustwording op het gebied van oorlog, vrede en vrijheid door kunstzinnige initiatieven en gelegenheden voor gedachte-wisseling en meningsvorming.

Agenda

12e Conferentie Bridge to the Future: vrijdagmiddag 15 september 2017

Wilt u onze activiteiten steunen? Maak dan een financiŽle bijdrage over op NL07 RABO 0312 9873 07 t.n.v. Stichting War Requiem (ANBI)

Nieuwsbrief

Wanneer u onderstaande gegevens invult zullen wij u op de hoogte houden van onze activiteiten:






Indien van toepassing:




Ja, ik wil de nieuwsbrief van Stichting War Requiem - Bridge to the Future ontvangen.

Afmelden?

Contact

e-mail: info@bttf.nl